وب 2

اگر سلسله نوشته‌های مربوط به «پروژه همكاری با ويكي‌پديا» را در اينجا دنبال كرده باشيد گفتيم كه كل اجزا مرتبط با اين پروژه را مي‌توان به 3 قسمت تقسيم كرد:1-حاميان ويكي‌پديا: سايتها [در راس انها سايت بالاترين( كه هنوز منتظر واكنش تيم بالاترين هستيم)] و وبلاگها (كه خوشبختانه حمايت انها شروع شده است).  2- فعالان ويكي‌پديا  3- كاربران ويكي‌پديا. اكنون مي‌خواهيم در مورد فعالان ويكي‌پديا و نحوه فعاليت انها و چگونگي همكاری انها در «پروژه همكاری با ويكي‌پديا» بحث كنيم.

از لحاظ تئوری، اين دسته شامل تمام كساني است كه توانايي تايپ مطالب به زبان فارسي را دارند.انها مي‌توانند دو كار عمده انجام دهند: الف-توليد مطلب ب-ويرايش مطالب توليد شده. براي اين كار تنها نياز دارند كه يك اكانت در ويكي‌پديا ايجاد كنند.اما از لحاظ عملي همه اين افراد در اين پروژه فعال نخواهند شد.مي‌توانيم انها را بر اساس فاكتورهای مختلف، به انواع روشها دسته‌بندی كنيم.برای جلوگيری از طولانی شدن بحث، از يكي از انها استفاده مي‌كنيم.

 1-كساني كه تجربه كار با ويكي‌پديا را دارند: اين دسته اصول اوليه كار با ويكي‌ها را ياد دارند.يعني با ابزار كار اشنا هستند.

 2- گروهی كه هنوز با نوشتن در ويكي‌پديا اشنا نيستند اما علاقه دارند در اين زمينه فعاليت كنند: كه البته اين گروه بسيار بزرگتر است.اين گروه يا افرادی فعال هستند كه خود بر اثر ممارست و كنجكاوی، بالاخره با محيط ويكي‌پديا اشنا مي‌شوند و يا كساني مثل من كه نمي‌دانند از كجا بايد شروع كنند و نياز به كمك گروه باتجربه‌ها (گروه اول)دارند.

به همين دليل من پيشنهاد مي‌كنم يكي از عزيزانی كه خبره است يك PDF كم‌حجم-به زبان ساده و فقط شامل اصول اوليه نوشتن در ويكي‌پديا، ايجاد كرده برای امثال من كه مي‌خواهند تازه راه بيافتند، در دسترس قرار دهند.

پس از اين مقدمات مي‌توان به محتوی ويكي‌پديا توجه كرد.كل ويكي‌پديای فارسي 4 قسمت عمده دارد:علوم پايه-علوم كاربردی-علوم انساني و فلسفه – فرهنگ و هنر . هركسي با توجه به توانايي و علاقه خود در يكي از اين قسمتها فعاليت خواهد كرد.

سوال مهم: ترجمه يا تاليف؟

احتمالا در اين مرحله، يكي از مهمترين و بحث‌انگيزترين سوالات خواهد بود.ايا بايد مطالبي كه در ويكي‌پديای فارسي وارد مي‌كنيم بيشتر تاليف باشد؟ يا اينكه مي‌تواند ترجمه (بخصوص از مقالات ويكي‌پديا در زبانهای ديگر) نيز باشد؟

من اينجا نظر شخصي خودم را مي‌گويم.اميدوارم عزيزان نيز نظرات خود را درج كنند.بنظر من ترجمه (بخصوص از مقالات ويكي‌پديا در ساير زبانها) اگر ارزشش بيشتر از تاليف نباشد كمتر نيست!! علت؟ بسياری از موارد دانش بشری مشترك است بخصوص علوم طبيعي.از طرفي قبل از ما بسياری از مقالات ويكي‌پديا در زبانهای ديگر بارها و بارها ويرايش شده‌اند و اگرچه نمي‌توان انها را بي‌نقص دانست، اما مي‌توان پذيرفت درصد خطای ان كمتر از حالتی است كه شخصي برای اولين بار يك مطلب را بنويسد. از انجايي كه اختراع دوباره چرخ از ابتدا، عمل بخردانه‌ای نيست؛ كمك گرفتن و ترجمه مقالات ويكي‌پديا از ساير زبانها كار بسيار مفيدی است.مي‌توان در پايان هركدام از اين ترجمه‌ها، با جمله‌ای و لينكي خواننده را متوجه كرد كه اصل مقاله در كجاست.از طرفي چون بسياری از كلمات علمي فعلا معادل فارسي مناسب ندارند و مجبوريم از معادلهای خارجي انها استفاده كنيم- و جالب انكه ان معادلهای ديگر نيز مقاله‌ای در ويكي‌پديای فارسي ندارند- پس بنظرم هيچ مشكلي نيست اگر در اين ابتدا، مقالات ترجمه‌ای باشند و حتي لينكهای داخل مقالات به منبع اصلي باشند.به مرور زمان كه مقالات در نسخه فارسي افزايش يافت مي‌توان انها را ويرايش كرده و لينكها را به ويكي‌پدياي فارسي برگرداند.

يك نكته ديگر را فراموش نكنيم: ممكن است بگوييم كساني كه مي‌خواهند چيزی مطالعه كنند راحتترند كه ان مقاله را در زبان مبداء(انگليسي) مطالعه كنند.اما ويكي‌پديا به ساير زبانها نيز در دسترس است! تا انجايي كه مي‌دانم ما در بسياری از كشورهايي با زبانهای مختلف: فرانسوی-ايتاليايي-اسپانيايي و… هموطناني داريم كه مي‌توانند مقالات ويكي‌پديا را از ان زبان، به فارسي ترجمه كنند.اگرچه حجم اين مقالات و تعداد اين افراد به نسبت بسيار كمتر است، اما بنظرم از اهميت زيادي برخوردار باشند.كساني كه به زبانهايي غير از انگليسي تسلط دارند بزرگترين خدمت در حق ويكي‌پديای فارسي را مي‌توانند با ترجمه مقالات از ان زبان به فارسي و قرار دادن در ويكي‌پديا انجام دهند.

جهت جلوگيری از طولانی شدن بحث، ادامه در پست‌های آينده….