وب 2

آن‌كس كه نخواهد بلندای كسی را ببيند چشم خويش را هرچه تيزتر به پستيها و پيش‌پا افتادگيهايش مي‌دوزد- و با اين كار خود را رسوا مي‌كند.

قطعه 275- «فراسوی نيك و بد» – فريدريش نيچه

نشانه‌های والایی: هرگز به اين خيال نيافتادن كه وظيفه خويش را به پايه وظيفه‌ای نسبت به همگان فروكاستن؛ مسئوليت خويش را از دوش فرو ننهادن و [با ديگران] بخش نكردن؛ امتيازهای خويش و بكار گرفتنشان را در شمار وظيفه‌های خويش گنجاندن.

قطعه 272 – «فراسوی نيك و بد» – فريدريش نيچه

سال گذشته در چنين روزی، اين وبلاگ رسما شروع بكار كرد.نخستين نوشته اين وبلاگ چنين بود: «در اين بلاگ بيشتر مطالب مرتبط با IT خواهد بود.»

شما مي‌توانيد نخستين نوشته‌هاي روز اول را در اينجا ببينيد.شروعی كه تنها برپايه كنجكاوی نسبت به پديده وبلاگ‌نويسي بود و هرگز تصور نمي‌كردم وبلاگ‌نويسي روزی اينقدر برايم جدي شود.در اين يكسال تجربيات خوبي داشتم.نكات بسياری آموختم و از همه مهمتر با عزيزان فراواني آشنا شدم.  سعي‌ام بر اين بود كه هرگز كسي را نرنجانم؛ اميدوارم كسي را سهوا نيازرده باشم، كه اگر چنين بوده بينهايت شرمسارم و اميدوارم بتوانم در آينده آن را جبران كنم.

در اين مدت محبت‌هاي فراوانی از خوانندگان دايمی وبلاگ و همچنين بازديدكنندگان اتفاقي داشته‌ام.از دوستان وبلاگی، از كساني كه موجب دلگرمي من در ادامه راه شدند كساني كه با ايميل‌ها و كامنتهايشان مرا شرمنده خود كردند و در يك كلام همه كساني كه به نوعي اين وبلاگ و نويسنده‌اش را قابل دانستند و تشويق كردند، انتقادي وارد كردند، تنبيه كردند، هشدار دادند، سربه‌سر وبلاگ‌نويس گذاشتند و …. از همه و همه بينهايت ممنون و سپاسگذارم.

روال كاری اين وبلاگ تاكنون بر پايه يك مفهوم بوده است: sharing . اميدوارم تا زماني كه به وبلاگ‌نويسی ادامه مي‌دهم- حال يك هفته ديگر باشد يا يكسال يا كمتر يا بيشتر- از اين مسير دوری نكنم.

به نشانه تشكر از لطف و محبت شما در اين مدت- چه آنها كه از روزهاي نخست با اين وبلاگ بودند و چه عزيزانی كه به تازگي اين افتخار را به ما دادند- اين چند لينك را تقديم مي‌كنم به شما. شما كه دوستدار زيبايي هستيد:

1- مجموعه آیكونهايي براي وب و دسكتاپ شما 

2- 20 تصوير كه از زاويه و در زمان بديعي گرفته شده‌اند.

3- خانه‌هاي عجيب و غريب در سراسر دنيا

4- مجموعه‌ای بي‌نظير از تصاوير

5- شاهكارهای مت استورات

( قسمت نخست را مي‌توانيد در اينجا بيابيد. همچنين لينك آن در بالاترين )….ادامه بحث:

اگر يادتان باشد در جريان اتفاقي كه برای وبلاگ «يك پزشك» در بالاترين افتاد ، اگرچه دوستان يك پزشك اعتقاد داشتند كه به ايشان بي‌احترامي شده و همچنين اعتقاد داشتند كه دكتر هميشه سعي مي‌كند لينكهای منابع را بگذارد، اما هرگز منكر اهميت رعايت «كپی‌رايت» نبودند.آنها نيز همانند ديگران – ناگفته- تاكيد داشتند كه اگر نقض كپي‌رايت- حتي از جانب بزرگواری چون دكتر- صورت پذيرد قابل دفاع نيست.

همچنين اگر خاطرتان باشد آن لينك جنجالي را يكي از فعالان معتبر بالاترين، در بالاترين قرار داده بود و تعداد زيادی از افراد شناخته‌شده در بالاترين- لااقل شناخته شده براي اكثر وبلاگ‌خوانان و وبلاگ‌نويسان – به آن لينك رای مثبت دادند.همه اين عزيزان در كامنتها و در جاهاي ديگر تاكيد داشتند كه هدفشان از تاييد ان لينك بي‌احترامي به دكتر نبوده بلكه مي‌خواهند با اين امتياز مثبت به همگان ياآوری كنند كه نسبت به موضوع «كپی‌رايت» حساس هستند. اكنون توقع عمومي از اين عزيزان افزايش يافته است.واضح است كه پس از اين قضيه، عزيزاني كه در بالاترين بر كپي‌رايت تاكيد دارند بايد در عمل نيز آن را ثابت كنند. خوشبختانه تاكنون چنين بوده و بعد از اين نيز چنين خواهد بود.

اما… موارد معدودی نيز ديده مي‌شود كه بهتر است بجای اسم بردن از مورد خاص، آن را به صورت امر كلي بيان كنيم. امروز كه به بالاترين سر زدم، لينكي را ديدم كه ارجاع به مطلبي داشت كه در ان مطلب يك نرم‌افزار بصورت غيرقانوني در دسترس كاربران بود.اينكه همه ما گاه نيازمند استفاده از نرم‌افزارهای غيرقانوني هستيم به جای خود قبول.همچنين لينكي كه ارجاع به چنين محتواهايي مي‌دهد در بالاترين قرار گرفته را مي‌توان توجيح كرد و گفت : نياز به وقت است تا اين رفتار در طولاني مدت تصحيح شود. از ديگر سو، اينكه من ِ نوعي، براي جلوگيری از سوءتفاهم و احيانا اين كه دوست بالاتريني ِ من از دريافت منفي از طرف من ناراحت نشود، منفي به او ندهم : باز هم مي‌توان آن را قبول كرد.

اما يك چيز برايم قابل حل نيست: اينكه من عميقا به رعايت كپی‌رايت معتقد باشم ولی باز -بعد از اين همه مشاجره- به لينكي كه واضحا نقض كپي‌یايت مي‌كند امتياز مثبت بدهم جاي سوال دارد.

پيشنهاد:  من يك پيشنهاد ساده دارم. مسدود كردن نوشته‌هايي كه چنين محتوايي در بالاترين ارائه مي‌كنند، شايد چندان موثر نباشد.از طرفي اين كه كاربران را مجبور كنيم كه چنين لينكهايي نگذارند: آنهم شايد موفق نباشد. از طرفي اگر از همه بخواهيم كه به چنين لينكهايي منفي دهند ممكن است جو بي‌اعتمادي، بدبيني و دلخوری گسترش يابد( كه اين نه تنها سازنده نيست بلكه مخرب نيز هست). اما روش ديگری است كه بنظرم از همه بهتر است.

عمل كنيم: فرض كنيم من( يعني مزيدي) در بالاترين ، انرژی زيادی دارم، شناخته شده‌ام و جزء كاربران فعال در بالاترين هستم. در بالاترين لينكهاي مختلف را چك مي‌كنيد.به لينكي مي‌رسيد كه واضحا نقض كپي‌رايت مي‌كند.در ليست كساني كه به اين لينك مثبت داده‌اند، اسم من را مي‌بينيد. خوب حالا چكار كنيد؟ بنظرم اصلا لازم نيست به اين لينك منفي بدهيد؛ تنها كافي است به قسمت كامنتها برويد و من را با اسم مخاطب قرار دهيد و به شيوه كاملا مودبانه به من يادآوری كنيد كه:

جناب مزيدی. شما به لينكي امتياز مثبت داده‌ايد كه نقض كپي‌رايت مي‌كند و يك نرم‌افزار غيرقانوني را ارائه مي‌نمايد.آيا من درست متوجه شده‌ام؟

اين طرز برخورد بنظرم سازنده‌ترين راه است.چرا؟ چون در اينجا شما نوك انتقاد را متوجه سايت مربوطه يا حتي كسي كه لينك را درج كرده نمي‌كنيد.بلكه انتقاد را به سمت كساني مي‌كشانيد كه با حمايت معنوي خودشان از نقض كپي‌رايت – آگاهانه يا سهوي -منجر به ادامه اين مسير مي‌شوند. همچنين شما با گفتن كلمات بالا بدون اينكه موجب ناراحتي مخاطب خود- اينجا مزيدی!- بشويد و بدون اينكه در حق او قضاوت كنيد، به او متذكر مي‌شويد كه در يك رفتار اشتباه مشاركت داشته. بيان مطلب به صورت پرسشي اين امكان را برای من ِ مخاطب مي‌گذارد تا اگر- بر فرض- شما نكته‌ای را غفلت كرده باشيد؛ يا احيانا من مسئله‌ای خاصي را مدنظر قرار داده باشم، بتوانم آن را در جواب به سوال شما مطرح كنم.

با اين حال: فراموش نكنيم كه فرهنگ‌سازی چيزی نيست كه به يكباره رخ دهد.نياز به مداومت و از همه بيشتر صبوری دارد.پس اگر دوست داريم موجب ارتقا فرهنگ عمومي كاربران شويم بايد هم صبور باشيم و هم پرتلاش.

از خوانندگان گرامي بدليل طولاني بودن مطلب عذر مي‌خواهم:

امروز وقتي به بالاترين سر زدم در قسمت لينكهای برتر به مطلبي برخوردم كه همراه با واكنشهای فراوان – و گاه تندی – بود. مطلبي كه سعي داشت موضوع نقض كپي‌رايت در بالاترين را مطرح كند. لحن نوشته تند بود.فارغ از اين كه نويسنده مطلب- بدليل تذكر دادنهای قبلي به ساير كاربران- حق داشت عصباني باشد يا نه؛ اجازه دهيد به آن مطلب لينك ندهم.چرا كه اتمسفر پيرامون آن مطلب بسيار عصبي و متشنج است و ممكن است بجای آرامتر و منطقي‌تر شدن ماجرا، آتش خشم و كينه را شعله‌ورتر كند.

مدتي قبل در طی جنجال ماجرای «يك پزشك در بالاترين» در حالي كه مخالفان تاكيد داشتند كه در اين جريان به نويسنده وبلاگ «يك پزشك» اهانت شده است، موافقان با قبول لحن نامناسب نوشته، تاكيد فراوانی بر رعايت حق كپي رايت داشتند. همان اتفاق اينبار به فرم ديگری – البته با تفاوتهاي فراوان- در حال ظهور است. موافقان از عدم رعايت كپي‌رايت مي‌گويند و اين مورد را با عصبانيت و  افشاي نامهای حقيقی – كه مصداق نقض حريم شخصي است- همراه كرده‌اند.طبيعي است كه مخالفان نيز بر مواردی چون بي‌احترامی، بكار بردن كلمات ناشايست و افشاي شخصيت حقيقی افراد انگشت بگذارند. در اين شرايط هرگز دو گروه نمي‌توانند با هم ديالوگ سالمي برقرار كنند.

توصيه: كوچكتر از آن هستم كه بخواهم توصيه كنم.اما اگر نظر من را مي‌خواهيد، به مدت 24 يا حتي 48-72 ساعت بگذاريد اين موضوع همين طور بدون هيچ اظهار نظری از طرفين راكد بماند. مطمئنا در طی 48-72 ساعت آينده خشم و ناراحتي بسياری از طرفين ماجرا فروكش مي‌كند.

آن وقت: بياييم از ابتدا ماجرا را كالبدشكافي كنيم:

- همه موافقيم كه » نقض كپي‌رايت بد است» .

- بياييم همه توافق كنيم كه اكثر كاربران در وبلاگستان و بخصوص بالاترين عامدانه نقض كپي‌رايت نمي‌كنند.اگر تاكنون چنين كاری انجام مي‌شده يا از سر اشتباه بوده يا سهل‌انگاری.

- قبول كنيم كه كاربران داخل كشور نمي‌توانند از فردا صبح كه از خواب بيدار شدند، در 100% موارد قانوني رفتار كنند و كپي‌رايت را همانند كشورهاي پيشرفته مو به مو رعايت كنند.

- قبول كنيم كه بسياری از محصولات كه بعنوان «دارايي‌هاي معنوي» شناخته مي‌شوند در داخل كشور ما بدلايل فراوان قابل دسترس نيستند: تحريم، گراني و… كاربران داخل كشور نمي‌توانند از فردا تمام فيلمها، موزيكها، نرم‌افزارها و … را به قيمت اصلي و بصورت اوريجينال استفاده كنند.گراني سرسام‌آور اين محصولات و همچنين عدم توانايي براي تهيه اين محصولات بدليل تحريم‌هاي همه‌جانبه سياسي-اقتصادي  و بسياری معضلات ديگر در اين بين دخيلند.

- اما از طرف مقابل: بپذيريم كه اين وضعيت نبايد بهانه‌ای شود براي ما تا هربار با توسل به اين مشكلات، رفتارهای نادرست را در خود تقويت كنيم.

مثالي مي‌زنم: در شرايطی زندگی مي‌كنيم كه اگر غذا نخوريم مي‌ميريم.غذاي لذيذي مي‌يابيم كه مي‌توانيم هرچقدر دلمان خواست از آن بخوريم،اگرچه الان صاحب آن غذا نيست، ولي قبلا به ما گفته كه اجازه نمي‌دهد حتي يك ذره از غذاي او را استفاده كنيم. بنظرم در اينجا چند كار مي‌شود كرد:

1- اصلا غذا نخوريم، حتي اگر به قيمت مرگمان تمام شود: من اين راه را پيشنهاد نمي‌كنم.

2- بخوريم.اما با كمترين مقدار.در حدي كه از مردن جلوگيری كند.

3- هرچقدر دلمان مي‌خواهد بخوريم. ممكن است صاحب اين غذا، اين غذا را از دسترنج من و ما بدست اورده باشد؛ اصلا مگر او كيست كه در مورد مرگ و زندگي من تصميم بگيرد؟ ؛ خودش چگونه اين غذا را بدست آورده ؟ و ….

مشخص است كه من گزينه 2 را پيشنهاد مي‌كنم.

اما همه اين حرفهاي گقته شده تاكنون، كليات مسئله بوده‌اند.اين كه حدود و ثغور موارد ذكر شده كجاست ؟ در چه مواردی نقض كپي‌رايت را -با اين كه قلبا از آن ناراحتيم؛ با اين كه مي‌دانيم كار زشتي است ، اما مجبور به اين كار هستيم- انجام بدهيم؟  و… همگي سوالاتي است كه بايد بحث‌هاي فراوان و مفصلي در مورد آن انجام پذيرد.

همانگونه كه بارها در اين وبلاگ نوشتم ، هيچكدام از اين مباحث به سرانجام مطلوب خود نخواهند رسيد مگر آنكه عصبانيت، تهمت، اهانت ، كدورت و درشت‌گويي را كناری بگذاريم.با خونسردی و حفظ آرامش مسايل را بازكنيم. اگر تاكنون اشتباهات مكرری را از ديگران ديده‌ايم، فراموش كنيم و با رويي گشاده سعي در ايجاد فضايي گفتماني كنيم. من اين مرحله را به يك مرحله گذار تشبيه مي‌كنم.همانند تمام مراحل گذار، اينجا نيز عصبيت، واكنشهای تند و احساسي جزء ذاتي قضيه خواهد بود. بايد اين وضع را پذيرفت و با شكيبايي خود را براي عبور از اين مرحله آماده كرد.

همچنين مدتي است كه سايتهاي موزيك نيز يكي پس از ديگری بسته مي‌شوند. اينكه چرا بسته مي‌شوند؟ چه كساني اين كار را مي‌كنند؟ فوايد و مضرات ان چيست؟ در جاي خود محفوظ. اما يكي از بركات اين اتفاق اين است كه شايد كم‌كم شروع كنيم به رعايت كپي‌رايت در صنعت موزيك. چيزی كه پذيرش آن حتي براي كاربران غربي نيز تا حدود زيادي مشكل است.با اينحال مجموع اين اتفاقات در چند وقت اخير مي‌تواند فتح بابي باشد بر مساله «كپي‌رايت» و مفهوم آن در بين كاربران فارسي‌زبان اينترنت.

- اما در مورد بالاترين : ببينيد! اگر شما به آمار پربازديدترين دامين‌هاي اينترنتی در بين كاربران فارسي زبان- از ديد سايت الكسا-  مراجعه كنيد، دو سايت را در بين 20 سايت اول مي‌بينيد كه مختص دانلود محصولاتي هستند كه اكثر آنها كرك شده‌اند. اين نشان دهنده محبوبيت بالای اين قبيل سايتها و نوع فعاليت آنها در بين كاربران ايراني است. نمي‌‌توان به سرعت برق و باد اين خصلت را تغيير داد بلكه نياز به فرهنگ‌سازی در طولاني مدت دارد. همچنين بدلايل متعدد برای اين دو سايت تا مدتها مشكل آنچنانی ايجاد نخواهد شد.

اما وضعيت بالاترين  متفاوت است. بالاترين سايتي است كه در خارج از ايران قرار دارد، تيم بالاترين و كاربران آن چه بخواهند چه نخواهند ملزم به رعايت تك‌تك قوانين بين‌المللي «كپي‌رايت» هستند. اينجا ديگر بحث ميل من يا شما نيست.قوانين بين‌المللي كاملا واضح و شفاف هستند و در مورد كپي‌رايت بينهايت سخت‌گير. موسسات بين‌المللي هنوز بر روی فعاليت بالاترين حساس نشده‌اند. اما اگر روزی برحسب تصادف به آن حساس شوند مي‌توانند به سادگي از ادامه فعاليت بالاترين جلوگيری كنند. اگر واقعا بالاترين را دوست داريم بايد به اين نكته مهم نيز توجه كنيم.

نظر شخصي من اين است: نمي‌توان يك سايت را براي معرفي تنها يك نرم‌افزار كرك شده، در بالاترين مسدود كرد. حتي معتقدم سايتهايي كه اكثر مطالب آنها مربوطه به فايلهاي كرك شده است را مسدود نكنيم.بلكه تنها پُست‌هايي كه در ان به معرفي يك نرم‌افزار كرك شده پرداخته شده است، در بالاترين ممنوع شوند. مثلا من ممكن است تمام مطالب وبلاگم حاوي فايلهاي كرك نرم‌افزار باشد؛ كاربران بالاترين بايد از لينك دادن به اين مطالب ممانعت كنند. اما اگر در بين اين همه مطلب؛ من فقط يك پست نوشتم كه در آن فايل كركي قرار نگرفت، نه تنها اجازه داده شود كه آن مطلب به بالاترين ارسال شود بلكه اين كار تشويق هم شود.

اين يك اصل روانشناسانه است: شما رفتارهای اشتباه يك فرد را ممنوع مي‌كنيد و در مقابل به رفتارهای خوب او پاداش مي‌دهيد هرچند آن رفتار كوچك باشد.

اين ساده‌ترين راه برای شروع تقويت يك رفتار مثبت در بين كاربران است.

ادامه دارد…